Tag Archives: reformatie

6 januari 2023
12:04
by: admin

IV. Slotbeschouwing: De gemeenten Steenwijk en Blokzijl en haar predikanten

IV. Slotbeschouwing: De gemeenten Steenwijk en Blokzijl en haar predikanten. 4.1. De gemeenten Steenwijk en Blokzijl. In de Middeleeuwen was Steenwijk het kerkelijk centrum van het Land van Vollenhove. Blokzijl telde in die tijd nog niet mee. Het kerkelijk leven … Lees verder →

Posted in Blokzijl, Steenwijk Tagged 1566-1660, calvinisme, Land van Vollenhove, reformatie

6 januari 2023
12:02
by: admin

II. Steenwijk

II STEENWIJK 2.1 Van middeleeuwse nederzetting tot een militair en economisch belangrijke stad in de zeventiende eeuw. Aan de weg vanuit het zuiden, uit de richting Zwolle, naar Friesland en Drente lag bij de oversteekplaats van het riviertje de Aa … Lees verder →

Posted in Steenwijk Tagged 1566-1660, calvinisme, Land van Vollenhove, reformatie

6 januari 2023
12:00
by: admin

De leer van Calvijn drong door in het Land van Vollenhove

DE LEER VAN CALVIJN DRONG DOOR IN HET LAND VAN VOLLENHOVE De Reformatie in Steenwijk en Blokzijl 1566-1660. Doctoraalscriptie Nieuwe Geschiedenis door J. Odding onder begeleiding van prof. dr. M.G. Spiertz Katholieke Universiteit Nijmegen. [] Inhoudsopgave. Verantwoording I I … Lees verder →

Posted in Blokzijl, Steenwijk Tagged 1566-1660, Land van Vollenhove, reformatie

1 december 2022
22:55
by: admin

Tien jaren uit de geschiedenis van Deventer

Tien jaren uit de geschiedenis van Deventer Stadsreformatie aan het front, 1578-1587 Lodewijk Petram 9905650 27 april 2006 Begeleider: prof. dr. Henk van Nierop Tweede beoordelaar: dr. Paul Knevel Scriptie Onderzoeksmaster Geschiedenis, 30 Ects Onderwijsinstituut Geschiedenis en regiostudies Faculteit der … Lees verder →

Posted in Deventer Tagged 1578-1587, calvinisme, reformatie, rooms katholiek

14 april 2021
23:06
by: admin

VI. De Gereformeerde kerk word de enige publiek erkende kerk. (maart 1580 – De jaren negentig)

VI. DE GEREFORMEERDE KERK WORDT DEENIGE PUBLIEK ERKENDE KERK (MAART 1580 – DE JAREN NEGENTIG) A. HET EVENWICHT VERBROKEN: POLITIEKE ENGODSDIENSTIGE ONTWIKKELINGEN NA DE AFVALVAN RENNENBERG IN MAART 1580 1. Verzoekschrift van de gereformeerde kerkeraad aan Oranje Maart 1580 komen … Lees verder →

Posted in Kampen Tagged 1580-1590, Prof. Dr Frank van der Pol, reformatie

14 april 2021
23:05
by: admin

V. DE GEREFORMEERDE KERK GEDURENDE DE PERIODE VAN DE RELIGIEVREDE (JULI 1578 – MAART 1580)

V. DE GEREFORMEERDE KERK GEDURENDE DEPERIODE VAN DE RELIGIEVREDE (JULI 1578 – MAART 1580) Door het optreden van Rennenberg komt er snel beweging op het politieke front. Kort nadat op 20 juli het spaansgezinde garnizoen van overste Polweiler uit de … Lees verder →

Posted in Kampen Tagged dissertatie, juli 1578 - maart 1580, Prof. Dr Frank van der Pol, reformatie

14 april 2021
23:04
by: admin

IV. Kerkelijk leven onder het Kruis (najaar 1566 – zomer 1578)

IV. KERKELIJK LEVEN ONDER HET KRUIS (NAJAAR 1566 – ZOMER 1578) Wie in de zomer van 1566 in Kampen naar reformatorische woordverkondiging verlangden, hadden een hoopvol perspectief. Want zowel het stadsbestuur als de gewestelijke Staten hadden een verzoek om kerkruimte … Lees verder →

Posted in Kampen Tagged dissertatie, Prof. Dr Frank van der Pol, reformatie

14 april 2021
23:03
by: admin

III. DE AANTASTING VAN DE BESTAANDE KERK TOT IN HET NAJAAR 1566; EERSTE AANZET VOOR EEN GEREFORMEERD KERKELIJK LEVEN

III. DE AANTASTING VAN DE BESTAANDE KERK TOT IN HET NAJAAR 1566; EERSTE AANZET VOOR EEN GEREFORMEERD KERKELIJK LEVEN In het voorgaande hoofdstuk werden de eerste signalen van kritiek op de bestaande kerk tot het eind van de jaren vijftig … Lees verder →

Posted in Kampen Tagged Kampen, kerkreformatie, reformatie

14 april 2021
23:02
by: admin

II. DE EERSTE SIGNALEN VAN REFORMATORISCHE KRITIEK EN DE DOPERS

II. DE EERSTE SIGNALEN VAN REFORMATORISCHE KRITIEK EN DE DOPERS (VANAF DE JAREN TWINTIG TOT EIND VAN DE JAREN VIJFTIG) In zijn Kronijk noteerde de Kamper stadssecretaris Johan van Breda over 1519 het volgende: ’Anno XVcXIX begonde de nye secte … Lees verder →

Posted in Kampen Tagged dissertatie, Prof. Dr Frank van der Pol, reformatie

14 april 2021
23:01
by: admin

I. DE KERK IN DE LAAT-MIDDELEEUWSE IJSSELSTAD KAMPEN

I. DE KERK IN DE LAAT-MIDDELEEUWSE IJSSELSTAD KAMPEN 1. Eerste verkenning: een verslag van de stadssecretaris en een gravure Aan het begin van de maand waarin Luther te Wittenberg zijn 95 stellingen aansloeg, vond er te Kampen een plechtige gebeurtenis … Lees verder →

Posted in Kampen Tagged Prof. Dr Frank van der Pol, reformatie

Definitioner

simonie

Simonie bedrijven is het uit winstbejag verhandelen van geestelijke goederen of ambten. In engere zin gaat het hier voornamelijk over geestelijke ambten, als tegenhanger van de wereldlijke ambtenverkoop. In bredere zin is simonie bedrijven ook het verkopen van heilige zaken. Simonie ging vaak gepaard met omkoperij en kan als zodanig gezien worden als een vorm van corruptie, die in de geschiedenis van de Kerk voornamelijk in de middeleeuwen is voorgekomen. Bron: wiki/Simonie

cellebroeders (Alexianen)

De Congregatio Fratrum Alexianorum Cellitarum (C.F.A.C. of C.F.A.), of kortweg de broeders alexianen, is sinds 1870 de naam van een religieuze congregatie van ziekenbroeders. Ze hebben wortels in de 13e eeuw en waren oorspronkelijk bekend als cellebroeders, cellieten, lollarden en arme broeders. De congregatie is genoemd naar de patroon van de congregatie de heilige Alexius van Edessa (gestorven rond 430). De alexianen dragen een zwarte tuniek, zwart scapulier met capuchon en een leren gordel. De alexianen zijn in de dertiende eeuw ontstaan uit de beweging van de begijnen en begarden, voornamelijk in het Rijnland en de Nederlanden. De spontane organisatie uit zich in de diverse namen waaronder ze aanvankelijk bekend stonden: matemannen, lollarden, arme broeders, schokkebroeders... Ze zorgden voor pestlijders en begroeven de doden. In het bijzonder onderscheidden ze zich tijdens de grote pestepidemie van 1348-52. Dit maakte de cellebroeders geliefd, maar ze ondervonden ook vijandigheid omdat ze zelf als besmettingsgevaar werden gezien. In 1377 moest paus Gregorius XI de Duitse bisschoppen vragen om hen te beschermen tegen vervolging (bul Ad audientiam nostram). Bron: Alexianen

Begijnen

Begijnen en begarden (ook wel bogaarden of beggaarden) waren respectievelijk vrouwen en mannen die leefden als alleenstaanden en deel uitmaakten van een soort vrije lekengemeenschap binnen de Rooms-Katholieke Kerk en meestal in een begijnhof verbleven. Anders dan een lid van een kloosterorde legden begijnen en begarden geen eeuwige geloften af, maar alleen tijdelijke geloften. Ze legden ook enkel de geloften van gehoorzaamheid en kuisheid af, niet van armoede. Zij mochten geldelijk en onroerend eigendom behouden. Door sommigen wordt de term begijn (spottend) gebruikt voor vrome vrouw of kwezel. In 2013 overleed de laatste begijn ter wereld in Kortrijk. De patroonheilige van de begijnen is de Heilige Begga. Het woord 'begijn' zou afgeleid zijn van deze naam. Andere bronnen zeggen echter dat 'begijn' afkomstig is van de kleur van hun pijen: beige. Nog andere bronnen zeggen dat het woord afkomstig zou zijn van Albigenzen. Ook wordt wel verondersteld dat de term 'begijn' is afgeleid van de stam begg die zou duiden op mompelen, stamelen (vgl. het Franse bègue= stamelaar). In deze opvatting is een begijn een vrouw die voortdurend gebeden prevelt. Bron: Begijnen en begarden

Gepriviert

Gepriviert = beroven, ontnemen aan

Vigilie

Vigilie / vigiliën (Spelling van 1858 vigilia, Latijn) = waken, nachtwake; Bij de Romeinen: nachtwachten der soldaten; Bij de Roomsch-Katholijken: nachtelijke gebeden voor de zielerust van eenen afgestorvene

monstrans

De monstrans of ostensorium (van het Latijnse monstrare en ostendere, 'tonen') is een onderdeel van het liturgisch vaatwerk in de Katholieke Kerk, de Anglicaanse Kerk, de Oudkatholieke Kerk en in het Lutheranisme. Een monstrans is een houder, normaal van goud, waarin de geconsacreerde hostie wordt getoond. Bron: Wikipedia/Monstrans

professie

Professie = 1. ambacht, beroep. 2. Het in het openbaar afleggen van de kloostergeloften.

prebende

prebende [Latijn praebenda pars = te schenken deel] = het jaarlijkse inkomen van een geestelijke.

collatoren (collator)

collator = persoon die bevoegd is om een pastoor, vicaris of predikant voor een benoeming voor te dragen. Het ambt van collator was erfbaar.

herenpond

Herenpond = de Herenpond was alleen een rekeneenheid en is als munt nooit geslagen.

concubinaat

concubinaat (Latijn con-cubo = samen liggen) = (spelling 1858) het bijslapen, buitenechtelijke samenleving van man en vrouw

aflaat

Een aflaat (indulgentia in het Latijn) is de kwijtschelding voor God van tijdelijke straffen voor zonden die, wat de schuld betreft, reeds vergeven werden.

conventualen

conventualen = kloosterling

approbatie

approbatie= goedkeuring, toestemming, vergunning, goedkeuring (kerkelijke)

vicaris

vicaris = in (Rooms-katholieke Kerk) plaatsvervanger van een bisschop/pastoor, (protestantisme) plaatsvervanger van een dominee.

Caspar Holstech

HOLSTECH (Caspar(us)) of Holstechius. Hij is op Paschen 1562 door de kerkmeesters van de Sint Nicolaaskerk te Kampen als ‘rector scholae’ aangesteld, overl, te Kampen in 1614 of, meer waarschijnlijk, in 1615. Hij besteedde zijn krachten en talenten aan de zegepraal van het Protestantisme te Kampen. Misschien vinden wij Holstech hierna als ‘Jasper’ of ‘Caspar’, een predikant te Westwoud en Binnenwijzend in 1574, te Monnikendam in 1577, te Hoogwoud in hetzelfde jaar. Hij is echter te Kampen reeds in 1578 terug, wanneer de stad 26 Juli 1578 Rennenberg als stadhouder heeft herkend. Overigens arbeidde hij aan den opbouw van de Gereformeerde kerk; hij was bijv. voorzitter van de overijselsche synoden van 1593, 1596 en 1603, en heeft als afgevaardigde van zijn provincie de haagsche synode van 1586 bijgewoond. Holstech is 16 Nov. 1610 ondertrouwd met Lysabeth Henricks, afkomstig uit Hasselt. Te voren moet hij echter ook gehuwd zijn geweest. Een geschrift is van hem bewaard in de bibliotheek van de Maatsch. v. Ned. Letterkunde: Passio Domini nostri Jesu Christi secundum quator Evangelistas te Kampen verschenen ongeveer 1565. Zie: de Bie en Loosjes, Biogr. Woordenb. v. Prot. Godget. in Ned. IV, 179-182; Kerkelijk Handboek (1912) Bijl. 147. [Knipscheer] Bron: NNBW, deel 8, p. 799 (Huygens ING)

Holstech (Caspar Holstech)

Aegidius de Monte

MONTE (Aegidius de) te Perweis geboren, trad in de orde der Minnebroeders, werd gardiaan of overste van hun klooster te Leuven, vervolgens provinciaal over Nederland. In 1570 werd hij door Philips II in plaats van Johannes Mahusius tot bisschop van Deventer benoemd. Driemaal bezocht hij zijn bisdom en den 26 Mei 1576 overleed hij te Zwolle. Zijn lijk werd naar Deventer gevoerd en in de Cathedrale kerk begraven. Hij was een welsprekend prediker en een man van een regtzinnig karakter, en werd zeer geroemd om zijn milddadigheid. Zie H.v. Heussen en H. van Rijn, Bat. saera, T. VI. p. 440 volgg.; J. Revius, Daventria ill. p. 465, 486, Dumbar, Kerk. en Wereldl. Deventer, bl. 331; Overijsselsche Almanak, 1843, bl. 139. Bron: Van der Aa, Deel 12-2, p. 1015, 1016 (Huygens ING)

Geert Grote

Geert Grote of Gerardus Magnus (Deventer oktober 1340 - Deventer 20 augustus 1384) was een Nederlandse theoloog, schrijver, fanatiek kloosterhervormer en boeteprediker binnen de katholieke Kerk.

Thomas à Kempis

Thomas a Kempis (eigenlijk Thomas van Kempen of Thomas Hemerken of Haemerken, lett. "hamertje"; (Kempen in Keur-Keulen, ca. 1380 – Zwolle, 25 juli 1471) was een middeleeuws augustijner kanunnik, kopiist, schrijver en mysticus. Hij was lid van de spirituele beweging van de Moderne Devotie en een volgeling van Geert Grote en Florens Radewijns, de stichters van de congregatie der Broeders des Gemenen Levens. Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Thomas_a_Kempis

Johan Cele (Johannes Cele)

Johannes Cele (Zwolle ca.1350 - Zwolle 9 mei 1417) was rector van de Latijnse school te Zwolle van 1377 tot 1415 en kerkmusicus in de Sint-Michaëlkerk.

diocees

Is een kerkrechtelijk afgebakend gebied dat onder het bestuur van een lokale bisschop staat.

bisdom (diocees)