Guido van Hollant

GUIDO VAN HOLLANT

42e. Bisschop van Utrecht.

     Johan die Grave van Hollant is terstont tot Utrecht gekomen, biddende de Kercke voor Guido sijnen broeder Thresorier van Luijck, waertoe alle die Canonicken niet wilden bewilligen, maer alleen sommige van die: andere daerentegen verkoren Adolph van Waldeck, Domproost der Kercke van Utrecht. Guido is terstont int regiment, getreden soo door die authoriteit sijner broeders, als door die gunste van die vant Nedersticht.
     Johan Gr. v. Hollant en Henegouwe, Burchart B. v. Mets, Johan B. v. Camerijck, Florentius Prinse van Achajen en Morea, en soo gement door sijner huisvrouwen recht te weten Isabella dochter van Willem Vilarduin, na getuigenisse Miraei.
     Ex Fr. Gerh. Coccio. Ao 1308. Bernardus a Vollenho Decanus Daventriensis in proprio allodio sito Swollis in Middelwijck fundavit monasterium Bethlehem cum consensu huius episcopi Guidonis.

|pag. 104|

Hi autem fuerunt scabini circa tempus fundationis nostrae domus. Similiter et judex ut patet ex litteris sequentibus.
     Nos Johannes Seinonis judex, Wolbertus frater ejusdem, Wolterus de Langenholte, Borchardus dictus Bussekin, Gerardus dictus Tolnere, Hillebrandus de Dale, Johannes de Tijvere, Wilhelmus Schrijver, Henricus Vrijlinck, Wolterus de Velde, Johannes Ludekini, Hermannus de Haersolte, et Bernardus de IJrte etc.
     4o 1304. Was een sware oorloge tusschen Guido Gr. v. Vlanderen tegen die van Hollant, daerinne B. Guido gevangen worde; die Gr. v. Vlanderen sijn victorie vervolgende heeft Hollant meestendeel bemachtigt, ende die stadt Utrecht ingenomen: willende dat die ecclesie haren B. Guide souden verlaten ende verkiesen Willem v. Gulick. Praepositus S. Servatij Trajectensis ad Mosam, inde Electus Coloniensis Ep. Verum cum sago magis quam togae aptior esset relicto post pontificatu bello Flandrico a Francis occisus est. Vulgo dictus fuit Bello Clericus quod egregius esset bellator autem electio non successit nam Guido Flandrie Com. ad Zirizaeam ab Hollandis capto Guido Ep. relaxatus in Episcopatum suum restitutus est.

     Waldeck trock terstont na Overijssel, die noch afkerig waren van die Hollanders, van welcke sij soo onlancks mit haren Bisschop geslagen waren. Doch dese scheuringe duerde niet lange, want int selve jaer wort Adolph van Waldeck Bisschop tot Luick gemaeckt, in plaetse van Hugo de Canbilione. Ende Guido heeft voort dat gehele stift onder sijn regeronge bekomen, ende is in Over-IJssel als Bisschop ende

|pag. 105|

Lantshere angenomen. Alwaer hij int jaer 1308 dat Dijckrecht van Sallant bij kennisse van Ridderschap ende Steden heeft geordineert. Oock die stadt van Campen ao 1309 seeckere vrijheit ende privilegien verleent.
     Die Bisschoppen van Utrecht hadden veeltijds het oge op Vrieslant dat sij het selve onder haer heerschappije brengen mochten, als sijnde in voorgaende tijden van verscheiden Keiseren haer verleent. Bisschop Guido heeft tot dien einde voorgenomen in Stellinckwerf een sterck cassteel te bouwen, ende ondersocht daertoe enen vasten gront door enige timmermeisters int jaer 1311. Maer omdat hij van den Paus Clemens die vijfte op den Concilio te Vienne worde beroepen, moste hij opschorten de timmeringe vant voorseide casteel. Die Bisschop uitlandig sijnde, quam een geruchte dat hij was gestorven, des die Vriesen in Stellinckwerf mit hare hulpers sijn opgetrocken ende hebben dat huijs tot Vollenho belegert, ende seer sterckelick bovochten. Maer alsoo diegene die dat huijs bewaerden sich mannelick weerden, ende haer wederom uit dat voorburg verdreven, maeckten sij een hoog werck van hout dat drie solderinge hadde om daeruit mit verscheiden wapenen te strijden, ende was van buiten behangen mit ossenhuiden opdat ment mit geen vuur soude mogen verbranden: dit werck brachten die Vriesen op vijf voeten nabij die muren vant huijs, ende arbeiden mit alle macht om den hoogsten toren neder te werpen, ende die schutters van die muren te verdrijven, werpende van boven met steenen, en vechtende uit het middelste mit geschut, ende uit de onderste solderinge mit axen en bijlen. Gerrit

|pag. 106|

die Proost van Deventer verstaen hebbende den noodt daer Harman sijnen broeder die Castelein tot Vollenhove in geraeckte, was haestelick na Vranckrijck gereist om den Bisschop sulcks te kennen te geven. Die terstont na Hollant vertrock en vergaderde schepen en volck om Vollenho te ontsetten, gelijck geschiede. Die soldaten op hetselve huijs die ankomste van haer ontsetters siende, bereiden een tonneke met werck, speck, swafel ende andere brandende materie, deden het binden mit ijseren banden, ontstakent mit vuir ende werpent stoutelick op dat werck waeruit haer die Vriesen bestreden, ende hierdoor worde dat gehele werck verbrant mit well vijftig Vriesen, die rest verlieten hetselve ende daeraf springende braken armen en benen. Die Castellein is oock terstont mit sijn volck uitgevallen en sloeg soo dapperlick op die Vriesen, datter wel 500 verslagen worden, ende quam alsoo wederom opt Casteel. Dit verricht sijnde quamen die schepen bij lant, ende dat Hollantse heirleger trock te lande en voegde sich mit des Bisschops krijgsluden die aldaer waren; die Bisschop mit sijne oversten berade sich dagelicks hoe men de Vriesen best soude vervolgen ende bestrijden: besloten eindlick, dat sich elck soude om maecken om in Vrieslant te vallen ende aldaer enige dorpen te branden, doch dit voornemen ginck te niete, want dien selven nacht begon sulck een onweer van wint ende regen optestaen, dat die tenten scheurden, die soldaten seer vermoeit worden, ende die wegen niet te gebruicken waren; Daeromme die Bisschop mit sijne Heren Floris die Domproost, Johan Here van Arckel, raden vande Bisschop, Dirck van Brederode, ende Claes van Putten raedsaem vonden

|pag. 107|

te vertrecken, gelijck geschiet is. Als des Bisschops volck nu te schepe was gekomen, ende naulicks van de rede, quamen die Vriesen tot Vollenho met enige gijselaers en versochten vrede, presenterende een grote amende, maer die gijselaers liet men gaen, daerover sij seer blijde waren, ende keerden alsoo weder na haer lant.
     Omtrent het jaer 1312 was dat landt van Vollenho noch vele venen ende wildernisse, ende niet overall bewoont. Soo quam aldaer in den lande een versamelinge van menschen, men wiste niet van waer; die droegen crucen op hare klederen voor ende achter, ende op sommige tijden sloegen se haerselven, ende songen Godes woordt. Op dit pass was tot Vollenho een castellein Wolter Snelle, broeder van den Domdeecken van Utrecht, dese was goedt arms, ende uit mededogenheit handelde hij mit dese arme luden in name des Bisschops, dat sij den eigendoom van sommige landen kregen, die doch wildernisse ende venen waren, waervoor sij den Bisschop jaerlicks seeckeren tribuit souden geven, ende sij maeckten sich voor haer ende hare erven den Bisschop van Utrecht eigen, waeromme sij oock S. Martens luden sijn genoemt, latende hare namen te dien einde opteikenen. Daer neven worden haer wetten ende ordinantiën gegeven, waerna sij sich in haer leven ende sterven reguleren souden, die noch hedensdaegs onderhouden worden. Dieselve landen, die haer van den Castellein worden toegestaen, sijn tot Ghiethoren gelegen, ende is dat gantse ampt. Sij waren goede luden, vrom van leven, ende van den Bisschop gelieft, sommige meenen dat sij die eerste sijn geweest die den torff gevonden hebben, want in haer luijder

|pag. 108|

rechten ende historie wort verhaelt, dat sij in die wildernisse vonden mergel, dat swart was, daerse mit haren arbeijt goeden brant van maeckten, ende dat aertrijck begonden sij te bouwen, ende saeijden het mit koren, daer was oock gras, weijdelant enz.
     Hierna int jaer 1316. al. 1317. is Bisschop Guido gestorven in Junio. Hij hadde binnen sijn leven getimmert drie treffelicke Castelen, int Nedersticht Dullenborg ende Stoutenborg, ende in Twente dat Casteel te Goor, dat weleer sijn bijsondere Grave gehadt hadde, ende nu misschien vervallen was.
     Ten tijde van Bisschap Guido is jn Wije verdeelinge der landerijen gedaen ende den Bisschop toegedeelt tot een voorslach 25 morgen genaemt Wijer Marsche, dewelcke anno 1431 van Johan van Boitberch Erfmarschalck van Gelre en Willem van Bakerweerde aen Evert Krijt opgedragen sijnde, heeft het huis aldaer staende ende eerst genaemt Wijermarsch, mettertijt den naem (dien het tot desen dach behouden) gecregen van Krijtenbergh.
     Vide catalogum praepositorum in Lindeborn ubi tum nullus Gerhardus.
     NB. Cum Frisiis pax Stellinckwerf. Vide diplomata.     inferius.
     Ao 1320. Cum Frisiis in Stellenwerf.
     Vide Historiam Pontificum p. 329. de hoc Johanne. 22.

_______

Category(s): Overijssel
Tags:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.