Bernulphus

BERNULPHUS

XXe. Bisschop van Utrecht.

     Int verkiesen van een nieuwen Bisschop is een grote oneenigheit voorgevallen, waeromme Keiser Conraet in der haest selve binnen Utrecht is gekomen, om die twistige gemoederen te bevredigen, latende om geen tijdt te verliesen, sijn huisvrouwe onderwegen tot Oosterbeeck een ure beneden Aernhem in Veluwen bij den Pastoor aldaer genaemt Bernulphus, waer sij verloste van een jongen sone. Berulphus spoede sich terstondt om dese blijde bootschap den Keiser binnen Utrecht te brengen. Alsnu Bernulphus den Keiser dese tijdinge gebracht hadde heeft hem de voors. Keiser tot Bisschop van Utrecht verkoren. Ende hiermede is alle den twist die van de verkiesingen tusschen die Canonicken, ende het volck was geresen nedergeleit en begraven.
     Bernoldum virum alioqui justum et pium dignitate praesulatus sublimans, et per annulum et baculum pastoralem juxta ritum a tempore Caroli Magni

|pag. 34|

sequentiumque imperatorum investiens, congaudenti Clero ac populo universo exhibuit adorandum.
                                                                                                                        Heda p. 118.

     Bernulphus Bisschop geworden sijnde, heeft binnen Deventer de grote Kercke die men gemeenlick S. Lebuini plach te noemen, restaureert, sijnde deselve Kercke een groot, ende heerlick gebouw, ende veel groter als de voorgaende, die van Lutgero aldaer was opgericht, als wij op het jaer 787 verhaelt hebben. Tot regeronge van dese Kercke heeft de Bisschop oock een deel Canonicken geordineert, die hij voor eerst heeft genomen uit S. Marien Kercke de nu S. Salvator tot Utrecht genoemt wort; haer toeleggende uit die goederen der voorseider Kercken, eerlicke inkomsten, om van te leven. Want onder de regeronge van Bernulpho sijn de goederen ende inkompsten des Bisdooms seer angewassen, diewijle hij verscheiden landen, heerlickheiden, ende gerechtigheiden van den Coninck Henrico 3 heeft verkregen alsoo dat hij merckelick kercken ende andere geestelicke gebouwen konde verbeteren ende die bedienaers daervan mit jaerlickse renten versien.
     Onder anderen verkreeg hij van Con. Hendrick de derde int jaer 1040 in de Graefschap Drente, die goederen Uphelte, Witthelte, ende Pittelo mit alle haer gerehtigheiden, ende dependentien van dien: gelijck de selve te voren van enen Ulpho, ende sijn broeder beseten waren, doch omdat sij luden sich tegen den Keiser hadden vergrepen, sijn sij van dese goederen versteecken. Noch heeft hem de Keiser in Groningen, gelegen in die Graefschap Drente een treffelick goed vereert. Ende daerna int jaer 1042 die Graefschap Umbalaho (Heda gist het selve Vol-

|pag. 35|

lenho te sijn) welck lant te voren eenen Graef Eckehart plach te besitten. Deventer, als wij boven verhaelt hebben was alrede eniger maten den Bisschoppen van Utrecht onderworpen, maer int jaer 1046 heeft mildadige K. Henricus 3 alle sijne overige gerechtigheiden van munte, tollen, ende diergelijcke, mit de Graefschap Amelant ande Kercke van Utrecht geschoncken, als blijckt uit den volgenden brief. In den name der H. ende onverscheidelicker drievuldigheit Henricus doer Godes genade Coninck, kennelick sij een ieder soo Christi als onse getrouwe, tegenwoordige ende toekomende, hoe dat wij om de liefde des almachtigen Gods, ende onses alderliefsten vaders Conradi imp Aug. ende doer intercessie onser beminde bedtgenoodt der Coninginne Agnetis: ende gestadigen dienst ons getrouwlick ende dickmael bewesen van Bernoldo eerweerdig Bisschop der Kercke van Utrecht, die gesticht is ter eren van S. Marten, overgegeven soodanigen eijgendoom als wij onder onse macht hebben in de plaetse Daventre genoemt, in munte, tollen, mit alle konincklicke district, ende alle nuttigheit van profijten, welcke enigsins daervan komen, mit de Graefschap in Amelande gelegen na die landtpalen, hier ondergeteickent van Batman tot Hunne, van Hunne tot Weggestapel, ende vandaer tot Westerfle, van Westerfle tot Agastaldaburg, tot Stevere doer het bosch; ende an die andere sijde der IJsselen van Lonen, tot Eertbeke, van Eertbeke tot Zuithempe, ende noch an die andere sijde der IJsselen tot Ascete in eijgendoom geven ende bevestigen in sulcken teneur, dat geen Richter oft Schult eijscher groot ofte kleijn enige macht sullen hebben enig dinck aldaer te eijschen sonder toelaten van den

|pag. 36|

Bisschop. Maer dat de voorseide Bisschop ende sijne navolgers van dese bovengenoemde Conincklicke gaven hierna sullen hebben vrije macht die te besitten, te verbuiten, te beden ofte wat hen sall gelieven, tot gebruick van de selve Kercke daermede te doen. Ende opdat de authoriteit van dese Conincklicke gifte vast ende onverbrekelick in toekomenden tijde verblijve, hebben wij desen brief met eigener hant bevestigt, als onder kan gesien worden, ende mit onse opgedruckte segel bevolen te besegelen: Het teijcken Henrici des derden des onverwinnelicksten Conincks Theodoricus Cancelier in plaetse Bardonis Archicans. recogn. gegeven 10 Cal. Septemb. Ao. 1096. indict 14.
     Alsoo is de stadt Deventer doer mildigheit der Roomscher Coningen onder den Bisschoppen van Utrecht gekomen. Soo vele nu de Graefschap Amelant angaet, daervan is de naem geheel verloren, maer wat die limiten der selver angaet sijn eendeels bekent, doch doer faute der schrijvers schijnt Bathman te onrechte voer Hunne gestelt te wesen, want van Hunne ofte Hunnep, tot Bathman, vandaer tot Weggestapel dat is Holten, van daer tot Westerfle nu Westerflier, van daer tot Hadeberen, is de rechte landtscheidinge van Overijssel ende Zutphen, maer wat Stevere voer plaetse sij is ons onbekent. Ande ander sijde der IJsselen sijn Lonen, Eertbeke, ende Zuit-Empe genoegsaem bekent, doch behoren onder Gelderlandt.
     De voorseide K. Henrick heeft oock int selve jaer de Kercke van Utrecht gegeven de Graefschap Drente, mit haer gehele jurisdisdictie, welck lant, na het overlijden van Hartog Gozilo wederomme anden Keiser was vervallen.

|pag. 37|

     Het stift van Utrecht is niet allene seer verrijckt van Keiseren en Coningen, maer oock van enige andere rijcke ende voortreffelicke luden, gelijck onder anderen een treffelick man ende Ridder van die tijden heeft gedaen genaemt Adolph: want dese den Geestelicken staet annemende, heeft seeckere goederen ende erffenissen gelegen in de Graefschap van Twente, onder het gebiedt van Graef Goedschalck, overgegeven an de Kercke van Utrecht, mit toestaen van sijn erfgenaem Wiburg, Abdisse van Frickenhurst, door de hant van haer Advocaet Walo, mit alle hetgene wat tot de selve plaetse behoorde, ende allen ankleven van huisen, dienstluden, landen, weiden, bosschen, wateren, angewonnen, ende wat angewonnen konde worden: mitsgaders al hetgene sijn broeders Ludolph, ende Warner aldaer plachten te besitten, ende nu op hem verstorven was. Ende hier en tegens heeft hem B. Bernulphus enige beneficien in Twente ende Drente tot vergeldonge verleent. Dese overgifte geschiede bij Goor, int bijwessn van seer vele getuigen.
     Int jaer 1059 den 14 Aug. is B. Bernulphus gestorven, als hij zeven en twintig jaren het Bisdoom loffelick hadde geregeert, ende hetselve merkelick vermeerdert, doer die grote gunste, die hem de Coningen Conradus ende Henricus hebben toegedragen.

_______

Category(s): Overijssel
Tags:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *